BRCGS Issue 9: detecteerbare producten voor voedselveiligheid

Voedingsmiddelenindustrie: beheersen van fysieke contaminatierisico’s cruciaal

Internationale normen zoals de BRCGS Global Standard for Food Safety stellen duidelijke eisen aan materialen en hulpmiddelen die worden gebruikt in hygiënische productieomgevingen waar product direct aan de omgeving wordt blootgesteld. Dit betreft met name open productomgevingen binnen de voedselproductie, waar het risico op fysieke contaminatie actief moet worden beheerst.

Een bekend aandachtspunt binnen audits is het gebruik van kantoorartikelen, zoals pennen, in productieruimtes. Veelvoorkomende risico’s in de praktijk zijn onder andere:

• Verlies van schrijfmateriaal in de productieomgeving
• Losgeraakte onderdelen of deeltjes
• Onbedoelde kruisbesmetting
• Productvreemde delen in open productstromen

Wat zegt BRCGS Issue 9 over pennen in de voedingsindustrie?

In Issue 9, de huidige en meest recente editie van de BRCGS Global Standard for Food Safety, worden specifieke eisen gesteld aan het gebruik en beheer van pennen in de voedingsmiddelenindustrie.

Zo vereist paragraaf 4.9.6.2 dat pennen in open productgebieden beheerst worden. Dit betreft hygiënische productieruimtes waar product direct aan de omgeving wordt blootgesteld. Het doel is het minimaliseren van het risico op fysieke contaminatie, bijvoorbeeld door detecteerbare schrijfwaren zonder losse onderdelen. Deze eis sluit aan bij de HACCP-principes rond het identificeren en beheersen van fysieke gevaren in open productomgevingen.

Dit betekent dat bedrijven moeten aantonen dat pennen of stiften:

• Geen losse of kleine onderdelen bevatten
• Detecteerbaar zijn door metaaldetectie, röntgendetectie of beide
• Passen binnen het voedselveiligheidsbeleid van het bedrijf

Volledig detecteerbare pennen en stiften als beheersmaatregel

Om aan deze eis te voldoen, kiezen veel bedrijven voor volledig detecteerbare pennen of markers die uit één stuk zijn vervaardigd. Deze producten zijn gemaakt van detecteerbaar kunststof dat minuscule metaaldeeltjes bevat, waardoor ook kleine fragmenten herkenbaar zijn voor detectiesystemen.

Daarbij zijn niet alleen de behuizing, maar ook interne onderdelen zoals de inktvulling (inktpatroon) detecteerbaar. Dit verkleint het risico dat losrakende delen onopgemerkt in het product terechtkomen.

Bij conventionele detecteerbare pennen bestaat het risico dat de vulling niet detecteerbaar is. Wanneer deze losraakt, kan dat alsnog leiden tot contaminatie die niet wordt herkend door detectiesystemen.

Detecteerbaar schrijfmateriaal waarbij alle onderdelen, inclusief de vulling, drukknop en overige componenten, zijn vervaardigd uit metaal- en röntgendetecteerbaar materiaal, verkleinen dit risico aanzienlijk.

Relevantie voor audits en voedselveiligheidssystemen

Binnen audits en voedselveiligheidssystemen speelt het aantoonbaar beheersen van fysieke contaminatierisico’s een belangrijke rol. Het gebruik van volledig detecteerbare kantoorartikelen ondersteunt bedrijven bij:

• Aantoonbaar beheersen van fysieke risico’s
• Minder afwijkingen tijdens audits
• Betere onderbouwing richting auditors

Voor veel detecteerbare producten zijn aanvullende documentaties beschikbaar, zoals datasheets en productspecificaties. Deze documenten geven inzicht in materiaalsamenstelling, detecteerbaarheid en voedselveiligheidsconformiteit.

Tijdens audits worden dergelijke downloads vaak gebruikt om aan te tonen dat toegepaste producten voldoen aan de gestelde eisen, bijvoorbeeld op het gebied van metaal- en röntgendetectie en voedselcontactmaterialen.

Binnen BRCGS Issue 9 wordt van bedrijven verwacht dat zij fysieke contaminatierisico’s actief beheersen. Dit geldt niet alleen voor grondstoffen en machines, maar ook voor hulpmiddelen zoals food grade PBM’s en detecteerbare kantoorartikelen die worden gebruikt in open productomgevingen binnen de productieomgeving.

Door gebruik te maken van materialen die herkenbaar zijn voor metaal- en röntgendetectie, kunnen bedrijven het risico op ongewenste vreemde delen aantoonbaar verkleinen.

Deze producten ondersteunen bedrijven bij het voldoen aan BRCGS-eisen, het beperken van afwijkingen tijdens audits en het versterken van de voedselveiligheidscultuur.

Binnen gecontroleerde productieomgevingen zijn de volgende productgroepen beschikbaar:

• Schrijfmateriaal en klemborden
• Food grade disposables
• Gehoorbescherming
• Gereedschap en werkmateriaal
• Veiligheidsmessen
• Messen

Mogelijke gevolgen van niet detecteerbaar schrijfmateriaal

Niet-detecteerbare schrijfwaren vergroten het risico op productvreemde delen in het eindproduct. In het geval van verlies of beschadiging kan dit leiden tot blokkades, afkeur of terugroepacties (recalls). Het terugroepen van een batch brengt hoge kosten met zich mee, onder andere door productverlies, extra inzet van tijd en middelen en mogelijke schade aan de merkreputatie.

Door te kiezen voor detecteerbaar schrijfmateriaal dat is afgestemd op voedselveilige productieomgevingen, kunnen bedrijven deze risico’s effectief beheersen. In combinatie met duidelijke procedures en onderbouwde productkeuzes draagt dit bij aan een aantoonbaar robuust voedselveiligheidssysteem en een soepel verloop van audits.

Merken voor voedselveilige detecteerbare producten

Binnen voedselveilige productieomgevingen wordt gebruikgemaakt van detecteerbare producten van verschillende gespecialiseerde leveranciers. Enkele veelgebruikte merken die detecteerbare producten aanbieden voor toepassingen waar voedselveiligheid centraal staat, zijn onder andere:

• Detectamet
• Vikan
• Conan Protection
• Martor
• Bürkle
• Cederroth
• Detectaplast