Hoe draag ik een baardmasker?

In productieomgevingen waar met voedsel of gevoelige producten wordt gewerkt, is gezichtsbeharing een bekend aandachtspunt tijdens inspecties en audits. Een verkeerd gedragen baardmasker kan leiden tot haarcontaminatie, productafkeur of opmerkingen van auditors.

Door een baardmasker correct te gebruiken, voorkom je dat baard- of snorharen in contact komen met producten, machines of oppervlakken. Dat is niet alleen een hygiëne-eis, maar ook een praktische maatregel om fouten en herstelacties te voorkomen.

Soorten baardmaskers

Afhankelijk van de werkomgeving en hygiëne-eisen bestaan er verschillende uitvoeringen:

• Standaard baardmaskers: van non-woven polypropyleen: licht, ademend en geschikt voor dagelijks gebruik in foodproductie en zorg, waar comfort en ademend vermogen belangrijk zijn.
• Wokkel gevouwen of dispenser-compatibele modellen: praktisch in productieruimtes met een hoge doorloop, waar snel en hygiënisch wisselen belangrijk is.
• Detecteerbare baardmaskers met metalen strip worden toegepast in omgevingen met metaaldetectie, waar verlies van PBM directe productafkeur kan veroorzakent.
• XXL-varianten: bieden extra ruimte en comfort voor medewerkers met een vollere baard, om verschuiven of openstaande randen te voorkomen.

Baardmaskers vallen onder disposable PBM en zijn ontworpen voor eenmalig gebruik. Alle modellen zijn latexvrij en voldoen aan de eisen voor voedselveiligheid en persoonlijke hygiëne (food grade).

Correct dragen van een baardmasker

Het juiste gebruik bepaalt de effectiviteit. Een slecht passend baardmasker kan alsnog haren vrijlaten of oncomfortabel aanvoelen. Tijdens inspecties ziet de NVWA regelmatig dat baardmaskers wel aanwezig zijn, maar niet correct worden gedragen. Vooral bij haast of ploegwissels ontstaan fouten.

Volg daarom onderstaande stappen zorgvuldig:

• Was of desinfecteer je handen voordat je het masker aanraakt.
• Houd het masker bij de elastieken en trek het open tot de volledige baard bedekt kan worden.
• Plaats de elastieken achter de oren of om het hoofd, afhankelijk van het model.
• Zorg dat het masker de volledige kin, kaaklijn en snor afdekt.
• Vermijd aanraking van het masker tijdens het dragen.
• Verwijder het masker door alleen de elastieken vast te pakken – raak de voorkant niet aan.
• Gebruik het baardmasker éénmalig en vervang het als het vochtig, vuil of beschadigd is.

Waarom een baardmasker onderdeel is van hygiënisch werken

In de praktijk zijn baardmaskers verplicht omdat losse haren, huidschilfers en onbewuste aanrakingen een reëel besmettingsrisico vormen. Dit geldt niet alleen in de voedingsindustrie, maar ook in laboratoria, cleanrooms en zorginstellingen.

Volgens de NVWA en HACCP-richtlijnen maakt het afdekken van gezichtsbeharing daarom standaard onderdeel uit van hygiënisch werken.

Waar het vaak misgaat

Tijdens het werk gaat het regelmatig mis doordat het baardmasker onder de kin wordt gedragen, de snor niet volledig is afgedekt of hetzelfde masker meerdere keren wordt gebruikt. Ook het dragen van een baardmasker zonder haarnet komt voor. Deze fouten verminderen de hygiënische werking en vergroten het risico op besmetting.

Juiste opslag van baardmaskers

Bewaar baardmaskers altijd in een schone, droge dispenser of in een afgesloten verpakking, zodat ze beschermd blijven tegen stof en omgevingsverontreiniging. Open opslag in productie- of loopruimtes vergroot het risico op vervuiling en moet worden vermeden.

Door dispensers strategisch te plaatsen bij kleedruimtes of bij de toegang tot productiegebieden, hebben medewerkers eenvoudig toegang tot schone baardmaskers op het juiste moment. Gebruik daarbij uitsluitend maskers van betrouwbare herkomst, die zijn voorzien van food grade certificering en vervaardigd zijn uit latexvrije materialen.

Hygiëne en persoonlijke bescherming

Het baardmasker maakt deel uit van een breder hygiëneprotocol. In veel bedrijven combineren medewerkers het baardmasker met andere persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), zoals haarnetjes, overschoenen, wegwerpoveralls en mondmaskers. Samen vormen deze een effectieve barrière tegen kruisbesmetting.

Deze maatregelen sluiten aan bij de internationale HACCP-principes, zoals vastgelegd in de Codex Alimentarius. In de praktijk betekent dit dat bedrijven medewerkers actief moeten instrueren én controleren op correct gebruik van PBM’s, niet alleen bij audits maar dagelijks op de werkvloer.